Het belang van daglicht
Daglichttoetreding is het plaatsen van ramen, dakramen en andere openingen in gebouwen met het doel zoveel mogelijk natuurlijk licht binnen te brengen in het gebouw.
Er zijn tal van redenen om bij het ontwerp van gebouwen rekening te houden met daglicht, niet in de laatste plaats omdat onderzoek de meetbare voordelen aantoont voor mensen die wonen, studeren of werken in omgevingen met meer natuurlijk licht en minder kunstlicht.
Zoals je in deze korte gids zult zien, heeft daglicht een positieve invloed op:
- Welzijn
- Productiviteit
- Energie-efficiëntie en duurzaamheid
- Gezondheid
- Leren
Al deze voordelen en positieve resultaten pleiten voor de integratie van meer natuurlijk licht in het ontwerp van gebouwen. Daarom bekijken we de voordelen van daglicht en hoe dit kan worden geïntegreerd in het ontwerp van elk gebouw.
Daglicht voor gezondheid en welzijn
Mensen hebben veel voordeel bij natuurlijk daglicht en toch leven we in een wereld waarin we een groot deel van onze tijd - of het nu thuis, op het werk of op school is - doorbrengen in ruimtes waar onze toegang tot daglicht beperkt is.
Binnen zitten betekent echter niet dat we het daglicht moeten missen, en dit punt wordt steeds vaker weerspiegeld in gebouwontwerpen en daglichtproducten die het natuurlijke licht binnenshuis trachten te versterken.
Het gaat hier om meer dan dat we daglicht als louter aangenaam ervaren. Onderzoek heeft aangetoond dat natuurlijk licht van vitaal belang is voor ons welzijn en ons gelukkiger en tevredener kan doen voelen, maar dit is slechts het topje van de ijsberg.
Welzijn gaat niet alleen over je goed voelen, het gaat ook over goed functioneren, en uit onderzoek blijkt dat deze elementen elkaar overlappen.
Gelukkige mensen zijn energieker, creatiever, lossen problemen beter op en gaan effectiever met anderen om. Blootstelling aan natuurlijk daglicht kan deze resultaten helpen bevorderen.
Mensen voelen zich aangetrokken tot de natuur en het buitenleven. Hoewel we in onze drukke, moderne wereld steeds meer tijd binnenshuis doorbrengen, is onze fundamentele aard onveranderd gebleven. We genieten niet alleen van natuurlijk licht, we hebben het ook nodig. We zijn onlosmakelijk verbonden met de natuurlijke omgeving, en het ervaren van daglicht is een fundamentele uiting van die verbondenheid.
Daglicht en productiviteit
Er is een duidelijk verband aangetoond tussen daglicht en productiviteit, en dit op verschillende gebieden gaande van werkplekken tot klaslokalen.
Blootstelling aan natuurlijk daglicht wordt in verband gebracht met een betere concentratie, een beter kortetermijngeheugen en betere allround cognitieve prestaties. Net deze combinatie levert duidelijke voordelen op voor werk en studie.
Onderzoek toont aan dat de productiviteit met wel 20% kan toenemen wanneer bedrijven overstappen op gebouwen met meer daglicht en dit wordt verder ondersteund door aanvullende studies die 'toegang tot daglicht en uitzicht' als de grootste wens van medewerkers naar voren schuiven. Bovendien daalt het absenteïsme in organisaties die het belang van daglicht begrijpen en ernaar handelen.
Er zijn meerdere factoren die het verband tussen natuurlijk licht en prestaties aantonen, maar één daarvan is dat blootstelling aan licht en donker de menselijke lichaamsklok regelt. Daglicht komt de stemming en aandacht op belangrijke momenten van de dag ten goede. Met andere woorden, helder, natuurlijk licht maakt alert en zet ons aan tot presteren, terwijl gedimd licht of duisternis net het tegenovergestelde effect kan hebben.
Meer daglicht voor energiebesparing en duurzaamheid
We leven in een tijdperk waarin de bezorgdheid over het milieu hoog op de agenda staat. Het zal daarom ook niet verwonderen dat daglicht - als energie-efficiënte en duurzame verlichtingsoplossing - niet meer weg te denken is uit de gebouwen van milieubewuste huishoudens en ondernemingen.
Natuurlijk licht is de meest duurzame verlichtingsoptie die er is, daarnaast is het ook een gratis hernieuwbare bron, die tal van stimulansen biedt – die verder gaan dan de wetenschap - dat u zich op een milieuvriendelijke manier gedraagt. ook nog tal van andere voordelen biedt.
In het energieverbruik en de energie-uitgaven van ondernemingen, neemt kunstlicht een grote hap uit het budget. Het is daarom een goed idee om te onderzoeken hoe gratis, natuurlijk licht kan worden geoptimaliseerd.
Los van het feit dat kunstlicht een negatieve invloed kan hebben op de productiviteit en bijgevolg ook op de productiviteit output en de inkomsten, is kunstlicht duur in het gebruik. Ondernemingen die met hoge energiekosten kampen, zouden baat hebben bij een effectievere verlichtingsstrategie , waarbij natuurlijk licht en ook innovatieve daglichtproducten worden bevorderd en opgewaardeerd.
De impact van daglicht op onze gezondheid
Natuurlijk licht biedt aantoonbare voordelen voor de menselijke gezondheid, variërend van een betere slaap tot een grotere alertheid, aangevuld met een reeks positieve stemmingsresultaten.
In de basis verhoogt een verhoogde blootstelling aan natuurlijk licht het vitamine D- en melatonineniveau, wat in verband wordt gebracht met een verminderd risico op hartaandoeningen en gezondere slaappatronen. Bovendien hebben werknemers in kantoren met natuurlijk daglicht minder last van vermoeide ogen, hoofdpijn en slaperigheid dan werknemers die meer blootgesteld worden aan kunstlicht. Een ander voorbeeld is dat ziekenhuispatiënten met meer toegang tot zonlicht minder pijnmedicatie nodig bleken te hebben.
Daglicht wordt ook gebruikt voor de behandeling van Seasonal Affective Disorder (SAD), de aandoening waarbij mensen in een sombere tot zelfs depressieve stemming verkeren in de perioden van het jaar waarin het meer uren donker is en het slechte weer ons binnenshuis houdt. Het netto-effect is dat we in die perioden minder natuurlijk licht ervaren, en voor sommigen kunnen de negatieve gevolgen van deze "winterdepressie" ernstig zijn. Bij de behandeling van dergelijke patiënten hebben artsen ontdekt dat blootstelling aan natuurlijk licht een verschil kan maken. Het is zelfs zo effectief gebleken dat sommige professionals spreken van 'helder licht therapie'. Een deel van wat hier gebeurt, is dat de serotonineproductie in de hersenen hoger is wanneer we worden blootgesteld aan een blauwe hemel en zonlicht, ongeacht of het buiten warm of koud is, en deze chemische stof wordt op zijn beurt in verband gebracht met de menselijke stemming.
Eerder hebben we al gewezen op de voordelen van blootstelling aan natuurlijk daglicht voor het welzijn en de productiviteit, en nu kunnen we daar nog een aantal andere gezondheidsvoordelen aan toevoegen die iets kunnen betekenen in het dagelijks leven van mensen.
Daglicht zorgt voor betere leerprestaties
Onderzoek wijst uit dat er een verband bestaat tussen daglicht en verbeterde schoolprestaties van jongeren. Dit vestigt de aandacht op de inrichting van scholen, met als doel deze ruimtes zo leervriendelijk mogelijk te maken.
Een in 2015 in het Verenigd Koninkrijk gepubliceerde studie bracht het belang van de schoolinrichting met betrekking tot de leerprestaties onder de aandacht. Er werd geconstateerd dat verschillen in de fysieke kenmerken van klaslokalen goed was voor maar liefst 16% variatie in de leerprestaties, getest gedurende één jaar bij meer dan 3.500 studenten. De onderzoekers meldden dat 'natuurlijkheid' (verlichting, luchtkwaliteit en temperatuur) de meest invloedrijke categorie was, goed voor 50% van het ontwerpgerelateerde leereffect, waarbij licht de belangrijkste individuele factor was.
Zij wezen op het gevoel van fysiek en mentaal comfort dat natuurlijk licht met zich meebrengt en benadrukten dat de voordelen verder gaan dan alleen het visueel comfort. Zij vestigden de aandacht op het feit dat natuurlijk licht in waarde en kleur verschuift gedurende een dag en merkten op dat dit meer weerklank vindt bij mensen dan kunstlicht.
Ook een rapport van het in de VS gevestigde Eneref Institute legde een verband tussen blootstelling aan natuurlijk licht en de menselijke hersenen. Meer in het bijzonder merkten zij op dat daglicht verband houdt met een verminderde melatonineproductie, wat de cognitie verbetert, en dus leergerelateerde taken bevordert.
Net als in het Britse rapport dringen de Amerikaanse auteurs er bij schoolplanners op aan om in hun ontwerpen daglichtoplossingen op te nemen die alertheid, stemming en cognitieve functies bevorderen.
Betere gebouwen ontwerpen
Bij het overwegen van de mogelijkheden om daglicht in het ontwerp van gebouwen te integreren, is het belangrijk om te beseffen dat deze mogelijkheden over de gehele lijn kunnen worden onderzocht. Daglicht kan worden geïntegreerd in het ontwerp van vrijwel elke fysieke ruimte: woningen, appartementencomplexen, scholen, medische instellingen, kantoorgebouwen, magazijnen of fabrieken.
Waar natuurlijk licht is, kan het worden gebruikt om een productievere werkomgeving, een betere leeromgeving, een effectievere therapeutische omgeving of een aangename leefomgeving te creëren.
Uit steeds meer onderzoeken blijkt dat het ontwerp van gebouwen die natuurlijk daglicht toelaten, tastbare voordelen kan opleveren. Waarom zouden we er dan niet naar streven om die voordelen, waar mogelijk, te maximaliseren?
Daglicht integreren in uw gebouw
We hebben de voordelen van het gebruik van daglicht in het ontwerp van gebouwen belicht, maar hoe gaat dat nu in zijn werk?
De oplossing voor het maximaliseren van natuurlijk daglicht hangt af van het project. Sommige ontwerpen/types lenen zich voor de ene oplossing, terwijl voor een ander gebouw misschien een andere oplossing nodig is. Het komt erop aan te bepalen wat het beste is voor een bepaald project en vervolgens de opties te onderzoeken.
Dakramen en lichtkoepels kunnen ideaal zijn voor elk gebouw, omdat ze, afhankelijk van de omvang, in het dak kunnen worden ingebouwd of de volledige dakruimte kunnen innemen. Hun voornaamste functie is het opvangen van natuurlijk licht van bovenaf en het verspreiden daarvan in elke ruimte. Het gebruik ervan zal waarschijnlijk nog toenemen, aangezien bij toekomstige innovaties zonne-energie zal worden opgevangen via lichtkoepels en dakramen.
Bovendien kan de buitenkant of gevel van een gebouw ook voorzien worden van lichtdoorlatende producten die op alle verdiepingen extra licht in het gebouw brengen.
Bij de planning van een project moet ook rekening worden gehouden met regelgevings- en duurzaamheidsfactoren met betrekking tot daglichttoetreding. Het projectteam kan je hierbij helpen.
Onze in house experts werken nauw samen met klanten over de hele wereld en ontwikkelen plannen om het natuurlijke daglicht in elk gebouw te maximaliseren. Indien je wil bespreken hoe je het optimale niveau van natuurlijk licht in een nieuwe of bestaande ruimte kunt integreren, neem dan contact met ons op.
Bij Kingspan Light + Air zijn we gepassioneerd over het promoten van de vele voordelen die daglicht biedt, en hoe dit natuurlijke element intrinsiek de gezondheid, het welzijn en de productiviteit van de gebruikers van elk gebouw kan verbeteren.
De mogelijkheden van daglicht zijn de drijfveer achter onze passie voor voortdurende innovatie, en staan centraal in ons streven om daglichtproducten te produceren en te leveren die zorgen voor meer natuurlijk licht, en gebouwen simpelweg tot betere plekken te maken om te werken, te rusten, te leren of te spelen.
Advies voor jouw project
Elke productiefaciliteit vraagt om maatwerk. Kingspan Light + Air helpt bij het ontwerpen en realiseren van klimaatbeheersing die werken in de praktijk.
Neem contact op voor advies.
Neem contact op - algemeen