Voldoen aan veiligheidseisen- en normen
Wat zijn de effecten van onderdruk, overdruk en condensatie op voedselveiligheid en hygiëne?
Voedselproducenten hebben terecht te maken met strenge eisen op het gebied van hygiëne en voedselveiligheid. In de hele productieketen moet je bacteriegroei, kruisbesmetting en kwaliteitsverlies voorkomen. Maar welke rol spelen luchtstromen, luchtdruk en luchtvochtigheid daarin? En welke risico’s ontstaan wanneer deze factoren niet goed worden beheerst?
In dit artikel lees je hoe onderdruk, overdruk en condensatie invloed kunnen hebben op de voedselveiligheid binnen je productieomgeving.
Betere producten met betere houdbaarheid
Voldoen aan hygiëne-eisen begint bij het binnenklimaat
In de voedingsindustrie is het beheersen van luchtkwaliteit, temperatuur en luchtvochtigheid essentieel. HACCP-richtlijnen en kwaliteitssystemen stellen hoge eisen aan de productieomgeving. Daarbij draait het onder meer om:
- een hygiënische omgeving
- de juiste producttemperatuur
- voldoende ventilatie
- gecontroleerde luchtstromen
Op papier lijkt dit eenvoudig. Maar in de praktijk zijn temperatuurverschillen binnen één ruimte vaak groter dan je denkt.
Stel dat je aardappelen verwerkt. De aardappelen voldoen aan de voorgeschreven temperatuur van 2°C en de ruimte lijkt met 7°C eveneens binnen de norm te vallen. Toch kan de lucht boven in de ruimte aanzienlijk warmer zijn, bijvoorbeeld 12°C. Zodra het product tijdens het productieproces met deze warmere lucht in aanraking komt, kan dit gevolgen hebben voor de productkwaliteit.
De gevolgen van onderdruk door afzuiging
Om warmte, vocht en ongewenste stoffen af te voeren, wordt in veel productieomgevingen lucht afgezogen. Dat is noodzakelijk, maar kan ook leiden tot onderdruk.
Bij onderdruk ontstaat het risico dat ongecontroleerd lucht van buiten of uit aangrenzende ruimtes wordt aangezogen. Deze lucht kan schimmels, bacteriën of andere verontreinigingen bevatten die de voedselveiligheid in gevaar brengen.
Daarom kiezen veel voedingsmiddelenbedrijven voor een combinatie van:
- overdruk
- gefilterde toevoerlucht
- gecontroleerde luchtstromen
Zo voorkom je dat vervuilde lucht ongewenst de productieruimte binnendringt.
De gevolgen van overdruk in de productiehal
Veel bedrijven gaan ervan uit dat hun productieruimte op overdruk draait. In de praktijk blijkt echter regelmatig dat installaties niet optimaal functioneren of niet meer correct zijn ingeregeld.
Daardoor kan alsnog ongefilterde lucht de ruimte binnendringen, met risico's voor productkwaliteit en hygiëne als gevolg.
Om die reden zijn periodieke inspecties, service & onderhoud essentieel. Alleen wanneer het systeem daadwerkelijk functioneert zoals ontworpen, profiteer je van de voordelen van overdruk.
Maar zelfs met gefilterde lucht en overdruk ben je er nog niet. Er ligt namelijk nog een ander risico op de loer: condensatie.
Wanneer ontstaat condensatie?
Iedereen kent het verschijnsel. Je haalt een koude fles uit de koelkast en vrijwel direct ontstaat er vocht op het oppervlak.
In de voedingsindustrie gebeurt precies hetzelfde.
Een product van 2°C komt in aanraking met een warmere omgeving waarin een hoge luchtvochtigheid aanwezig is. Daardoor condenseert vocht op het productoppervlak.
Dat kan al gebeuren bij de temperaturen die in veel productieomgevingen als acceptabel worden beschouwd.
Waarom condensatie een risico vormt
Condenswater is meer dan alleen vocht. Het kan schimmels, bacteriën en andere micro-organismen bevatten die zich vervolgens op het product afzetten.
Stel dat een aardappel tijdens het productieproces wordt blootgesteld aan condensatie. Vervolgens gaat het product naar de weeg- en verpakkingslijn en wordt het verpakt.
Daarmee kunnen ook aanwezige micro-organismen worden ingesloten.
In een afgesloten verpakking beschikken deze vervolgens over precies wat ze nodig hebben:
- voedsel
- vocht
- tijd
Dat zijn ideale omstandigheden voor microbiologische groei en een mogelijke aantasting van de productkwaliteit.
Voorkom problemen met een goed ontworpen klimaatoplossing
Voedselproducenten weten doorgaans precies welke omstandigheden nodig zijn om voedselveiligheid te waarborgen. Toch blijft het resultaat afhankelijk van een klimaatoplossing die rekening houdt met:
- temperatuur
- luchtvochtigheid
- luchtstromen
- onderdruk
- overdruk
- condensatierisico's
Door deze factoren integraal te benaderen ontstaat een productieomgeving waarin voedselveiligheid, productkwaliteit en procescontinuïteit beter beheersbaar worden.
Andere technieken
ASPRA-luchtreiniging: extra bescherming tegen onzichtbare risico's
Een goed functionerend klimaatsysteem vormt de basis, maar kan worden versterkt met gerichte luchtreiniging.
ASPRA-technologie maakt gebruik van elektrostatische filtering om schimmels, bacteriën, virussen en andere verontreinigingen uit de luchtstroom te verwijderen. In tegenstelling tot traditionele filtratiemethoden gebeurt dit met een minimale drukval, waardoor het systeem efficiënt blijft functioneren.
Voor productieomgevingen waarin overdruk wordt toegepast, biedt dit extra zekerheid. Mocht lucht een ruimte binnenkomen, dan wordt deze eerst gereinigd. Zo verklein je het risico op vervuiling, condensatiegerelateerde besmettingen en kwaliteitsproblemen.
Advies voor jouw project
Heb je te maken met temperatuurverschillen, condensatie, ongewenste luchtstromen of twijfels over de werking van je klimaatinstallatie?
De specialisten van Kingspan Light + Air kunnen je helpen inzicht te krijgen in de prestaties van jouw productieomgeving. Met metingen en analyses van luchtstromen, luchtkwaliteit en luchtvochtigheid brengen we eventuele risico's in kaart en adviseren we over passende verbeteringen.
Zo krijg je meer grip op voedselveiligheid, productkwaliteit en procescontinuïteit.