Ventilatie voor elke tunnel

Tunnelventilatie

In België zijn er meer dan 60 verkeerstunnels, naast tal van spoorweg-, metro-, fiets-, voetgangers- en technische tunnels. Elke tunnel is anders, maar één ding hebben ze gemeen: een betrouwbare ventilatie is essentieel voor veiligheid en comfort, zowel bij dagelijks verkeer als in geval van brand.

Kingspan Light + Air Belgium biedt complete ventilatieoplossingen voor tunnels en ondergrondse infrastructuur. Van engineering en simulatie tot brandbestendige ventilatoren, intelligente sturing en onderhoud: wij zorgen voor optimale luchtkwaliteit, effectieve rookbeheersing en maximale veiligheid, afgestemd op het type tunnel en zijn specifieke uitdagingen.

Primary

veiligheid, prestaties en betrouwbaarheid

De belangrijkste technische uitdagingen bij ventilatie in tunnels

  • KRITISCHE LUCHTSNELHEID EN ROOKVERSPREIDING

    Bij langsventilatie moet de luchtsnelheid hoog genoeg zijn om te voorkomen dat rook tegen de luchtstroom in beweegt. Dit noemen we backlayering. De benodigde snelheid hangt onder andere af van het brandvermogen, de vorm van de tunnel en de helling. Dit bepaalt hoeveel stuwkracht de ventilatoren nodig hebben.

  • VERLIEZEN IN DE LUCHTSTROMING

    De luchtstroom wordt beïnvloed door onder andere ruwe tunnelwanden, verkeer, nissen en bochten. Ook rijdende voertuigen hebben invloed door het zogenaamde zuigereffect. Daarom moet ook rekening worden gehouden met de werkelijke stuwkracht van jetventilatoren in de tunnel.

  • LUCHTKWALITEIT TIJDENS NORMAAL GEBRUIK

    Metingen van onder andere CO, NO₂ en zicht bepalen wanneer en hoe sterk de ventilatie moet werken. Zo blijven de luchtkwaliteit en veiligheidsgrenswaarden op peil, zonder onnodig veel energie te gebruiken.

  • STRENGE REGELS EN CONTROLES

    Europese en nationale regels voor tunnelveiligheid vragen om scenario-analyses, voldoende reserve in de installatie en regelmatige testen. Elk ontwerp moet worden gecontroleerd door de tunnelbeheerder, veiligheidsinstanties en onafhankelijke experts.

  • BRAND MET HOGE WARMTEONTWIKKELING

    Een voertuigbrand in een tunnel kan tientallen megawatt aan warmte produceren. Ventilatoren moeten ook bij zeer hoge temperaturen blijven werken. Daarom moeten ze voldoen aan EN 12101-3. Deze norm bevat temperatuurklassen, zoals F300 (300 °C gedurende 60 minuten) en F400.

Een vak apart met hoge eisen

Veiligheid en continuïteit

Tunnelventilatie is een vak apart en gaat veel verder dan klassieke HVAC. Weg-, spoorweg-, metro- en technische tunnels stellen elk hun eigen eisen. Bij brand moet rook en hitte zo goed mogelijk worden beheerst, terwijl bij normaal gebruik de luchtkwaliteit en het zicht op peil moeten blijven.

Dat vraagt om een doordacht ontwerp waarin onder andere brandscenario’s, luchtstromen, tunnelgeometrie en verkeersbelasting worden meegenomen.

Een brand in een tunnel is bovendien extra gevaarlijk in vergelijking met een brand in de open lucht of in een gewoon gebouw. Omdat een tunnel een afgesloten ruimte is, kunnen rook en warmte zich snel ophopen. De rook kan het zicht sterk verminderen en gevaarlijke stoffen bevatten, terwijl vluchten moeilijker is door het beperkte aantal uitgangen. Een goed ontworpen ventilatiesysteem speelt daarom een belangrijke rol bij de veiligheid van weggebruikers en hulpdiensten.

Tegelijkertijd gaat het verkeer in veel tunnels dag en nacht door. Hierdoor is onderhoud niet vanzelfsprekend. Ventilatoren en andere installaties moeten vaak tijdens korte verkeersvrije periodes worden geïnspecteerd, getest en onderhouden. De installatie moet daarom niet alleen tijdens een brand betrouwbaar functioneren, maar ook op lange termijn beschikbaar en veilig blijven.

Wat is longitudinale ventilatie?

Bij longitudinale ventilatie stuwen jetventilatoren onder het tunnelplafond de lucht in de rijrichting door de tunnel. Bij brand duwt de luchtstroom de rook naar één zijde, zodat de andere zijde rookvrij blijft voor evacuatie en interventie.

Waarom moeten tunnelventilatoren F300- of F400-gecertificeerd zijn?

Omdat ze bij brand in hete rookgassen moeten blijven draaien. De certificatie volgens EN 12101-3 garandeert dat de ventilator gedurende een vastgelegde tijd bij een vastgelegde temperatuur operationeel blijft.

Hoe wordt bepaald hoeveel jetventilatoren een tunnel nodig heeft?

Op basis van de vereiste kritische snelheid voor het maatgevende brandscenario, verminderd met alle drukverliezen en tegenwerkende effecten. De reële stuwkrachtoverdracht van elke ventilator in de tunnelgeometrie bepaalt uiteindelijk het aantal en de positie.

Neem contact op

Werkt u aan een tunnelproject, een renovatie of een capaciteitsstudie? Onze ingenieurs denken mee vanaf de eerste scenarioanalyse. Neem vrijblijvend contact op via onderstaand formulier.